We hebben Exlade RamDisk uitgebracht, gratis software die schijven in het geheugen maakt op Windows 11 en 10, macOS en Linux. Builds, caches en tijdelijke bestanden op zo’n schijf worden met de snelheid van het geheugen gelezen en geschreven en slijten je SSD niet, en de bestanden die je nodig hebt, blijven bewaard na een herstart.

Schijfhulpprogramma heeft geen knop “Nieuwe RAM-schijf”, maar macOS kan er wel een maken: twee ingebouwde Terminal-opdrachten, hdiutil en diskutil, maken met één regel een schijf in het geheugen. Hieronder de opdrachten, de berekening van de grootte, hoe je de schijf verwijdert, wat deze manier niet kan en wanneer een app makkelijker is.

Windows 11 en 10 kunnen zelf geen RAM-schijf maken: er is geen optie voor in Schijfbeheer of Instellingen, dus je hebt een klein programma met een stuurprogramma nodig. Hieronder de stappen in het gratis Exlade RamDisk, welk bestandssysteem je kiest en wat je het beste naar de schijf verplaatst.

VeraCrypt is gratis, open source en zeer krachtig. Het is ook het programma dat mensen het vaakst “te ingewikkeld” noemen. Ben je halverwege de wizard afgehaakt, of mis je iets wat het niet biedt, dan is dit artikel voor jou.

Windows heeft al ingebouwde versleuteling, dus waarom zou je meer installeren? Omdat de ingebouwde tools afhangen van je Windows-editie en hardware, en geen ervan elke taak dekt: de systeemschijf van een laptop, een usb-stick, een bestand dat je per e-mail verstuurt en een map die je wilt verbergen, zijn vier verschillende taken.

Je klikt in Verkenner met de rechtermuisknop op een station, zoekt de opdracht voor BitLocker en die is er niet. Dat is normaal: BitLocker hoort bij Windows 11 Pro, Enterprise en Education, niet bij Home. Maar Home heeft Apparaatversleuteling, en andere tools dekken de rest.

Een usb-stick raak je van alles in je tas het makkelijkst kwijt: in de laptop van een collega, in de printer op kantoor, op een bureau in een hotel. Staan er contracten, gescande identiteitsbewijzen of een werkdatabase op, dan hoeft de vinder hem alleen maar in te pluggen. Een wachtwoord helpt, maar alleen als er echte versleuteling achter zit.

Een gezinscomputer wordt gedeeld door kinderen, partners en gasten, en een werklaptop komt soms in handen van een collega. Meestal wil je maar één map afsluiten, met gescande documenten, privéfoto’s of werkbestanden, maar Windows 10 en 11 hebben daar geen knop voor.

Een back-upschijf ligt naast de laptop, in een la of in een tas, met jaren aan documenten, foto’s, werkprojecten en gescande identiteitsbewijzen, allemaal onbeveiligd. Raak je hem kwijt, dan heeft een vreemde je hele archief.

Zo versleutel je een externe harde schijf of SSD op Windows met Cryptic Disk, maak je er back-ups op en controleer je of de back-up werkt.

OneDrive en Google Drive versleutelen je bestanden, maar houden de sleutels zelf. Wil je documenten in de cloud die alleen jij kunt lezen, versleutel ze dan voordat ze worden geüpload.

Windows 10 en 11 kunnen een schijf of partitie in een paar minuten verbergen met ingebouwde hulpmiddelen, maar alleen uit het zicht: iedereen met administratorrechten haalt haar net zo snel weer terug. Hier zijn de drie ingebouwde methoden en een vierde die een partitie met een wachtwoord verbergt, ook op een andere computer.

Je Windows-wachtwoord wordt pas gecontroleerd nadat het systeem is geladen en beschermt alleen het aanmelden. Wil je dat een pc of laptop Windows niet start zonder wachtwoord, dan heb je een wachtwoord bij het opstarten nodig: in de UEFI (BIOS), in BitLocker of met een programma voor opstartbeveiliging zoals Disk Password Protection.

Op een gewone map in Dropbox kun je geen wachtwoord zetten. Dropbox versleutelt je bestanden op zijn servers, maar houdt de sleutels zelf, dus wie in je account komt, ziet alles. Wil je een map die alleen jij kunt openen, versleutel de bestanden dan op je pc voordat Dropbox ze uploadt.

Een laptop wordt gestolen, een externe schijf blijft in de auto liggen, een oude schijf gaat naar de reparateur of bij het afval. Als de gegevens niet versleuteld zijn, kan iedereen die de schijf op een andere computer aansluit elk bestand lezen. Een Windows-wachtwoord beschermt het aanmelden, niet de schijf.

Een versleutelde container is één bestand dat een aparte schijf met een eigen stationsletter wordt nadat je een wachtwoord invoert. Je werkt met die schijf zoals met elke andere, terwijl alles wat je erop opslaat versleuteld in het bestand wordt bewaard. Ontkoppel je de schijf, dan blijft alleen een onleesbaar bestand over.

Cryptic Disk installeren duurt een paar minuten: start het installatieprogramma en volg de wizard. Hetzelfde installatieprogramma kan ook een draagbare kopie uitpakken.